Ξεκινώντας ας κάνουμε την ερώτηση τι είναι φόβος. Φόβος, λοιπόν, είναι η συναισθηματική αντίδραση σε έναν πραγματικό ή αναμενόμενο κίνδυνο είτε αυτός είναι πρόσωπο, αντικείμενο ή κάποια κατάσταση. Ως τρόποι δημιουργίας ενός φόβου εντοπίζονται οι παρακάτω:
1) Προέρχεται από την άμεση εμπειρία του παιδιού. Ένα παιδί που έχει βιώσει μια οδυνηρή εμπειρία, είναι πιθανόν να εκδηλώνει φόβο προς τα ερεθίσματα που σχετίζονται με την εμπειρία αυτή (π.χ. αν ένας σκύλος δαγκώσει το παιδί, πιθανόν το παιδί θα φοβάται τους σκύλους).
2) Είναι αποτέλεσμα τοποχρονικής συνεξάρτησης. Ένα ερέθισμα μπορεί να είναι φοβικό, όχι γιατί το ίδιο προκάλεσε κάποιο δυσάρεστο βίωμα στο παιδί, αλλά γιατί παλιότερα συνυπήρξε στον ίδιο χώρο ή την ίδια ώρα με κάποιο άλλο δυσάρεστο ή φοβικό ερέθισμα.
3) Έχει εγκαθιδρυθεί μέσω της παρατήρησης και της μίμησης. Υπάρχει περίπτωση το παιδί να παρατηρεί κάποιο πρόσωπο να εκδηλώνει φόβο προς ένα ερέθισμα και μιμούμενο τη συμπεριφορά αυτή να αντιδρά φοβικά προς το ίδιο ερέθισμα.
4) Είναι αποτέλεσμα μετατόπισης. Σε κάποιες περιπτώσεις ένα ερέθισμα προκαλεί φοβική αντίδραση, όχι γιατί είναι το ίδιο δυσάρεστο, αλλά γιατί ο φόβος για ένα άλλο ερέθισμα ή μια κατάσταση μετατοπίζεται σε αυτό. Για παράδειγμα, ένα παιδί που βιώνει άγχος αποχωρισμού από τους γονείς ενδεχομένως να το εκδηλώνει με φόβο για το σχολείο (με σύμπτωμα το στομαχόπονο μετά το πρωινό ξύπνημα κ.α.).
