Το Θεώρημα Του Θεού

 

  Ευρωπαίοι μαθηματικοί απέδειξαν έπειτα από 40 χρόνια τη θεωρία περί της ύπαρξης του Θεού του Γκέντελ με τη βοήθεια ηλεκτρονικού υπολογιστή

   Υπάρχει Θεός; Το ερώτημα αυτό απασχολεί τους φιλοσόφους και τους θεολόγους εδώ και δεκάδες αιώνες. Ξαφνικά πριν από λίγους μήνες εμφανίστηκε η είδηση ότι δύο ευρωπαίοι μαθηματικοί, χρησιμοποιώντας έναν ηλεκτρονικό υπολογιστή και τη σχετική θεωρία του αυστριακού μαθηματικού Κουρτ Γκέντελ, κατάφεραν να αποδείξουν μαθηματικά την ύπαρξη του Θεού! Το τι ακριβώς απέδειξαν και με ποιον τρόπο, σχετίζεται άμεσα με την κατανόηση της Μαθηματικής Λογικής και των κανόνων που τη διέπουν.

    Το θεώρημα του Θεού

  Λίγο πριν από τον θάνατό του ο μεγάλος αυστριακός μαθηματικός Κουρτ Γκέντελ (Kurt Gödel) δημοσιοποίησε μια μαθηματική απόδειξη για την ύπαρξη του Θεού την οποία επεξεργαζόταν επί 30 χρόνια.

  Η απόδειξη αυτή βασίζεται στην αξιωματική θεμελίωση των Μαθηματικών, η οποία με τη σειρά της αποτελεί συνέχεια της αρχαιοελληνικής μαθηματικής παράδοσης της Γεωμετρίας του Ευκλείδη. Αυτό σημαίνει όυι ξεκινάμε με τη διατύπωση αξιωμάτων, δηλαδή υποθέσεων που δεν αποδεικνύονται αλλά φαίνονται προφανείς. Στη συνέχεια, με τη βοήθεια των αξιωμάτων και της Μαθηματικής Λογικής, μπορούμε να αποδείξουμε θεωρήματα και να οικοδομήσουμε μια ολόκληρη θεωρία.

  Ο Γκέντελ προσπάθησε να «αποδείξει» την ύπαρξη του Θεού ως ένα θεώρημα ξεκινώντας από ένα σύνολο πέντε αξιωμάτων που φαίνονται «προφανή» στο πλαίσιο της Μαθηματικής Λογικής.

Υπερανθρωπισμός - Το «κίνημα»

 

Οι υποστηρικτές του, περιγράφουν τον υπερ-ανθρωπισμό ως ένα κίνημα συμβατό με το σύνολο του πολιτικού φάσματος, που στοχεύει στην απελευθέρωση του ανθρώπου από την τυραννία των περιορισμών που του επιβάλλει η φύση. Ο στόχος θα επιτευχθεί μέσω της «βελτίωσης» του συνόλου των  διανοητικών, φυσιολογικών και ψυχολογικών δυνατοτήτων του ανθρώπινου όντος, με... την εφαρμογή των υφιστάμενων και μελλοντικών τεχνολογικών μέσων και σε τέτοιο βαθμό που θα οδηγήσει στη δημιουργία ενός νέου είδους, του μεταανθρώπου.

Οι υπερ-ανθρωπιστές θεωρούν τις ιδέες τους ως προέκταση του εκκοσμικευτικού ανθρωπιστικού εγχειρήματος του Διαφωτισμού, με το οποίο διατείνονται ότι μοιράζονται το στόχο της βελτίωσης της ανθρώπινης συνθήκης με τη χρήση του λόγου, της επιστήμης και της τεχνολογίας. Ωστόσο, συχνά κατηγορούν τον ανθρωπισμό για έλλειψη θάρρους και οράματος, εφόσον αποδέχεται τους περιορισμούς που η φύση θέτει στο ανθρώπινο σώμα και δεν επιδιώκει την υπέρβασή τους, σε αντίθεση με τον υπερ-ανθρωπισμό. Σε αυτή τη βάση, ο υπερ-ανθρωπισμός συμβολίζεται ως Ανθρωπισμός Συν (Α+) [Humanism Plus (H+)] και μετασχηματίζει το ανθρωπιστικό πρόταγμα της απελευθέρωσης του ανθρώπου, στον υπερ-ανθρωπιστικό  στόχο της υπέρβασης των βιολογικών περιορισμών του ανθρώπινου σώματος.

ΠΟΙΑ ΗΤΑΝ Η ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΕΝΑΝΤΙΟΝ ΤΟΥ ΣΩΚΡΑΤΗ ΠΟΥ ΟΔΗΓΗΣΕ ΣΤΗΝ ΚΑΤΑΔΙΚΗ ΤΟΥ; (BΑΣΙΛΗΣ KΑΛΦΑΣ)

 

Στη μυθολογία της φιλοσοφίας ο Σωκράτης είναι ο απόλυτος ήρωας, η ίδια η ενσάρκωση της φιλοσοφίας. H αλήθεια όμως είναι ότι για τον πιο γνωστό φιλόσοφο γνωρίζουμε ελάχιστα πράγματα. O ίδιος ο Σωκράτης δεν έγραψε τίποτε – και δεν ξέρουμε ούτε καν γιατί αποφάσισε να μη γράψει. Oσοι γνώρισαν τον Σωκράτη και θέλησαν να γράψουν γι’ αυτόν, το έκαναν μέσω της λογοτεχνίας. O Σωκράτης που όλοι γνωρίζουμε είναι ένα θεατρικό πρόσωπο. Eίναι η κωμική καρικατούρα του σοφιστή στις Nεφέλες και η ηρωική μορφή του φιλοσόφου στους πλατωνικούς διαλόγους. O πραγματικός Σωκράτης μένει πάντοτε κρυμμένος πίσω από μια μάσκα.

Από τα ελάχιστα πράγματα που γνωρίζουμε με ασφάλεια για τον ιστορικό Σωκράτη είναι η κατηγορία που διατυπώθηκε εναντίον του το 399 π.Χ. και που οδήγησε στην καταδίκη του σε θάνατο. Στηριζόταν σε δύο σημεία: ότι δεν αναγνωρίζει τους θεούς της πόλης και εισάγει «καινά δαιμόνια», και ότι διαφθείρει τη νεολαία.

Γνωρίζουμε το κατηγορητήριο, δεν γνωρίζουμε όμως το ακριβές νόημά του. Τι εννοούσαν οι κατήγοροι όταν έκαναν λόγο για «καινά δαιμόνια»; Ποιες ήταν οι νέες θεότητες, που υποτίθεται ότι εισήγαγε στην Αθήνα ο Σωκράτης; 

Λάο Τσε και Κομφούκιος (2)

Νικόδημος 

1. Οι ελληνικές αποδόσεις μου βασίζονται στους R. G. Hendricks και John Minford – εδώ και στο προηγούμενο  Φιλοσοφία: Λάο Τσε και Κομφούκιος.

Η σημερινή αφήγηση προέρχεται από τα Ιστορικά Αρχεία του μεγάλου ιστορικού Suma Chien (ή Sima Qian) γύρω στα 145-86 πκε. Ο ιστορικός δίνει ένα βιογραφικό σκίτσο του Λάο Τσε. Μα η περιγραφή της συνάντησης των δύο μεγαλύτερων κινέζων σοφών πρέπει να προέρχεται κι αυτή από έναν ταοϊστή.

Οι αγκύλες είναι δικές μου παρεμβάσεις.

2. Ο Λάο Τσε καταγόταν από το χωριό Quren στη νότια χώρα των Chu. Είχε το όνομα Li Dan επίσης [όπως φαίνεται και στα γραπτά του Τζουάνγκ Τζου]. Ήταν ο επίσημος αρχειοφύλακας του [Ανατολικού] βασιλείου των Zhou [στον 6ο αιώνα πκε ή και νωρίτερα].

Ο Κομφούκιος τον επισκέφθηκε και τον ρώτησε για το θέμα των τελετουργιών [και κανόνων συμπεριφοράς]. Ο Λάο Τσε απάντησε:

Λάο Τσε και Κομφούκιος

 

Νικόδημος 

Η παράδοση λέει πως ο Κομφούκιος ήταν 51 ετών όταν πήγε πρώτη φορά να δει τον ηλικιωμένο πια Λάο Τσε. Είναι η αφήγηση στο πολύ μεταγενέστερο βιβλίο Τζουάνγκ ο δάσκαλος του Τάο. Αλλού λέγεται πως ήταν 31 ετών. Παρότι σε παμπάλαια ιστορικά κείμενα ο Λάο Τσε αναφέρεται μετά τον Κομφούκιο, πρέπει να ήταν μεγαλύτερος (και προγενέστερος). Στην πραγματικότητα, παρότι ο Κομφούκιος τοποθετείται στην περίοδο 551-479, δεν υπάρχουν ιστορικά τεκμήρια για τον Λάο Τσε, τον οποίο μερικοί τοποθετούν και νωρίτερα από τον 7ο αιώνα. Άλλοι πάλι λένε πως δεν υπήρξε!

Όπως και να έχει, υπάρχει αυτός ο θρύλος.

Ο Κομφούκιος μη γνωρίζοντας το Τάο επισκέφθηκε τον Λάο Τσε στο Πέι.

Περί Υπάρξεως

 

Μια θεώρηση από την πλευρά της Βιολογίας

Όλοι μας γεννηθήκαμε και θεωρούμε την γέννηση μας σαν κάτι φυσιολογικό … έχουμε όμως ποτέ διερωτηθεί ποιες ήταν οι πιθανότητες να υπάρξουμε ?

Να δούμε τι λέει η Βιολογία.

Όλοι μας προερχόμαστε από την ένωση του γαμέτη του Πατέρα μας (σπερματοζωάριο) με τον γαμέτη της Μητέρας μας (ωάριο) . Καθώς κάθε γαμέτης τυχαία περιλαμβάνει ένα χρωμόσωμα από καθένα από τα 23 ζευγάρια η πιθανότητα σχηματισμού του γαμέτη είναι (1/2)↑23 . Έτσι κάθε άνθρωπος έχει πιθανότητα ύπαρξης από τους συγκεκριμένους γονείς του (1/2)↑46.

Για να το πούμε απλά … η πιθανότητα γέννησης ενός ανθρώπου είναι χοντρικά 1 στα 100 τρισεκατομμύρια ή με άλλα λόγια οι γονείς σας μπορεί να κάνανε τρισεκατομμύρια αδέλφια/ες σας και εσείς ποτέ να μην είχατε γεννηθεί (υπάρξει)!

Υπάρχουν δύο τρόποι αναπαραγωγής: η σωματική και η ψυχική.

 Ο πόθος της αναπαραγωγής είναι ένα ακόμη στοιχείο του έρωτα. Υπάρχουν δύο τρόποι αναπαραγωγής: η σωματική και η ψυχική. Οι ερωτευμένοι άνθρωποι ενώνουν τα σώματά τους για να αναπαραχθούν. Η συνουσία είναι θείο πράγμα, λέει η Διοτίμα, όμως ο ψυχικός τρόπος αναπαραγωγής είναι ανώτερος, γιατί η ψυχή γεννά σε μια άλλη άφθαρτες ιδέες και αισθήματα. Αυτοί που εγκυμονούν στην ψυχή συλλαμβάνουν μέσω της σκέψης.

Οι ρίζες της μετενσάρκωσης στην αρχαία Ελλάδα και οι μετενσαρκώσεις του Πυθαγόρα

 Οι ρίζες της μετενσάρκωσης. Οι μετενσαρκώσεις του Πυθαγόρα. Οι δοξασίες του Πυθαγόρα για την μετενσάρκωση. Η εξαφάνιση της μετενσάρκωσης στο χριστιανικό κόσμο. Free Download: Ο Πυθαγόρας και οι Πυθαγόρειοι. Του Άρη Διαμαντόπουλου

Συλλογή επεξεργασία από το Ζάχο Σκαφίδα

Οι ρίζες της μετενσάρκωσης

Οι ρίζες της μετενσάρκωσης θα πρέπει να αναζητηθούν στους Ορφικούς θιάσους, όπως δείχνουν τα χρυσά ελάσματα που βρέθηκαν στο Ιππώνιο (λατ. Veiponium, αρχαία ελληνική πόλη της Μεγάλης Ελλάδας στην Ιταλία), αλλά και στα Διονυσιακά μυστήρια. Φαίνεται όμως ότι με τον καιρό η δοξασία αυτή ξεχάστηκε και επανήλθε από τον μαθηματικό, θεωρητικό της μουσικής και εφευρέτη της φιλοσοφίας Πυθαγόρα (580-496 π.Χ.).

Ο Ηρόδοτος (Ιστορίαι 2.123) θεωρεί ότι η δοξασία της μετενσάρκωσης έχει αιγυπτιακή καταγωγή, αφού, κατά τα λεγόμενά του, οι Αιγύπτιοι είναι οι πρώτοι που υποστήριξαν ότι η ψυχή του ανθρώπου είναι αθάνατη και ότι συμπληρώνει έναν κύκλο διαδοχικών μετενσαρκώσεων σε άλλα ζωικά είδη, που διαρκεί 3.000 χρόνια, πριν επιστρέψει σε ένα νέο ανθρώπινο σώμα.

O Διογένης Λαέρτιος μας λέει για τον Πυθαγόρα ότι: “αυτός πρώτος ισχυρίστηκε ότι η ψυχή περνώντας μέσα από τους κύκλους της Ανάγκης ζούσε για αρκετές φορές σε διαφορετικά ζωντανά”

O Ηράκλειτος δηλώνει ότι ο Πυθαγόρας θυμόταν αρκετές από τις προηγούμενες ζωές του και τις περιέγραφε σε λίγους από τους πιο έμπιστους μαθητές του.

Οι μετενσαρκώσεις του Πυθαγόρα

Σύμφωνα με μια χαριτωμένη παράδοση, ο θεός Ερμής παρουσιάστηκε στον Πυθαγόρα και του είπε να ζητήσει όποιο δώρο θέλει πλην της αθανασίας. Εκείνος τότε ζήτησε το δώρο της μνήμης, για να μπορεί να θυμάται όλες τις προηγούμενες ενσαρκώσεις του.

Επίκουρος: Θέλεις να είσαι ευτυχισμένος; Η ευτυχία σου εξαρτάται μόνο από εσένα

 

Θέλεις να είσαι ευτυχισμένος; Φυσικά και θέλεις! 

Τότε τι σε εμποδίζει; 

Η ευτυχία σου εξαρτάται μόνο από εσένα. 

Αυτό υποστήριζε ο Επίκουρος, ένας από τους πιο παρεξηγημένους Έλληνες φιλοσόφους. 

Το βασικό εμπόδιο για την ευτυχία έλεγε ότι είναι το άγχος. Το λεξικό μας λέει ότι άγχος είναι η συναισθηματική κατάσταση που χαρακτηρίζεται κυρίως από έντονη συνεχή δυσφορία και οφείλεται σε φόβο ή ανησυχία για κάτι. Η λέξη προέρχεται από το αρχαίο ἄγχω που σημαίνει στραγγαλίζω, πνίγω (ότι δηλαδή κάνει το άγχος στην ευτυχία.) 

Η φιλοσοφία του Επίκουρου βασιζόταν σε τέσσερις βασικές αλήθειες. 

Ονομάζεται και “θεραπεία με τα τέσσερα μέρη“, ένα γιατρικό για την επιδημική ασθένεια του ανθρώπινου άγχους: “δεν υπάρχουν θεϊκά πλάσματα που μας απειλούν· δεν υπάρχει μετά θάνατο ζωή· αυτό που χρειαζόμαστε είναι εύκολο να το αποκτήσουμε· αυτό που μας κάνει να υποφέρουμε είναι εύκολο να το υπομείνουμε.” όπως μας λέει και ο μεταγενέστερος επικουρικός Φιλόδημος στο απόσπασμα του ποιήματος που παρέθεσα στην αρχή της ανάρτησης. 

Ας δούμε αυτά τα τέσσερα μέρη λίγο πιο αναλυτικά: 

Ο κοσμικός κύκλος (ΕΜΠΕΔΟΚΛΗΣ – DIELS KRANZ)

Ο Εμπεδοκλής από τον Ακράγαντα της Σικελίας υπήρξε πολύπλευρη προσωπικότητα: γιατρός και περιπλανώμενος ιερέας, γόνος αριστοκρατικής οικογένειας αλλά με δημοκρατικές πεποιθήσεις, ακολούθησε το παράδειγμα του Παρμενίδη και διατύπωσε τη διδασκαλία του σε εξάμετρους στίχους.

Σύμφωνα με τις αρχαίες μαρτυρίες συνέθεσε δύο ποιήματα, ένα κοσμολογικό με τον τίτλο Περί φύσεως και ένα θρησκευτικό με τον τίτλο Καθαρμοί.Στο έργο Περί φύσεως ανέπτυσσε τη φυσική του διδασκαλία: δεν υπάρχει γέννηση και θάνατος, αλλά μόνο ανάμειξη και χωρισμός τεσσάρων στοιχείων (ριζωμάτων)της φωτιάς, του αέρα, του νερού και της γης· κινητήριες δυνάμεις για την ανάμειξη και τον χωρισμό είναι η Αγάπη (Φιλότης) και η Φιλονικία (Νεῖκος)·ο κόσμος υπόκειται σε μια αέναη κυκλική διαδικασία, η οποία χαρακτηρίζεται από διάφορες φάσεις, μεταξύ της απόλυτης κυριαρχίας της Αγάπης, οπότε τα στοιχεία σχηματίζουν μιαν ομοιογενή σφαίρα (τον Σφαίρο), και της απόλυτης κυριαρχίας της Φιλονικίας, οπότε όλα τα πράγματα περιορίζονται στα τέσσερα στοιχεία.

Πώς ξεκίνησε η ζωή

Νικόδημος

Υπάρχουν 7 θεωρίες για το πώς ξεκίνησε η ζωή στον πλανήτη μας. Και οι 7 επιστημονικές. Το γράφω αυτό, διότι άλλες πηγές (θρησκείες, μυθολογίες κλπ.) δίνουν άλλες πολύ διαφορετικές αφηγήσεις.

Τώρα, το γιατί οι επιστήμονες παρέχουν 7 θεωρίες, μου φαίνεται μάλλον αντιεπιστημονικό. Διότι πρέπει να υποθέσουμε πως όλοι εξετάζουν τα ίδια φαινόμενα και στοιχεία. Αν όλοι εξέταζαν με επιστημονική αντικειμενικότητα και αμεροληψία τα ίδια φαινόμενα και στοιχεία θα έπρεπε να υπάρχει μόνο μία θεώρηση.

Γι’ αυτό κατά καιρούς γράφω για την "ψευδοεπιστήμη", ανάλογα με το θέμα.

Εδώ, στη συνέχεια, μετά τη διατύπωση της θεωρίας, βάζω σε παρένθεση τη γνώμη μου.

1. Μερικοί προτείνουν την "πανσπερμία", τη θεωρία πως σπέρματα ζωής, κάποια μικρόβια ή ζωντανοί μικροοργανισμοί ήρθαν στη Γη μέσα σε μετεωρίτες, κομήτες και παρόμοια περιπλανώμενα ουράνια σώματα.

(Μένει όμως το αρχικό ερώτημα, που τώρα μετατίθεται στο πώς άρχισαν οι ζωντανοί οργανισμοί στα άλλα ουράνια σώματα.)

Η κόλαση είναι οι άλλοι!

Όπως υποσχεθήκαμε στο προηγούμενο κείμενο, σήμερα θα ασχοληθούμε με μια σειρά φιλοσόφων και διανοητών που εκλάμβαναν την κανονικότητα ως απειλή. Απειλή για αυτό που μας κάνει ξεχωριστούς, που μας κάνει ιδιαίτερους, που μας διακρίνει από τους υπόλοιπους, που συνιστά την πιο ανθρώπινη πτυχή μας. Στην ανάλυσή μας θα αντλήσουμε από τους επιφανέστερους εκπροσώπους του υπαρξισμού, τους Ζαν-Πολ Σαρτρ και Σιμόν ντε Μποβουάρ, οι οποίοι έζησαν και δημιούργησαν κυρίως στο Παρίσι κατά την διάρκεια και στο διάστημα μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Αν στο προηγούμενο κείμενο κινηθήκαμε ιδίως στο επίπεδο μιας κριτικής ή μιας αποδόμησης της έννοιας του κανονικού, εδώ θα αξιοποιήσουμε τα σημεία στα οποία τα ενδιαφέροντα των παραπάνω δύο διανοητών συγκλίνουν: αφενός τον τρόπο με τον οποίο πιστεύουν ότι δημιουργούνται οι κανονικότητες, αφετέρου τις θετικές προτάσεις που διατυπώνουν για την αποτίναξή τους και την απελευθέρωση της δημιουργικότητας του ατόμου. Ο στόχος των φιλοσόφων για τους οποίους μιλήσαμε είναι κοινός: η αυθεντική ζωή, όπου το άτομο εξερευνά όλες τις διαφορετικές δυνατότητές του και τους δρόμους που ανοίγονται γύρω του, χωρίς να φοβάται την κοινωνική κατακραυγή ή να εγκλωβίζεται από μόνο του σε προκατασκευασμένες ταυτότητες. Το σημαντικό που χρειάζεται να θυμόμαστε από το προηγούμενο κείμενο είναι το εξής: ότι το κανονικό δεν ταυτίζεται με το φυσιολογικό, ότι οι κατηγορίες του κανονικού είναι κοινωνικά κατασκευασμένες και άρα μεταβλητές.

Είμαι άραγε κανονικός;

Στο σημερινό μας κείμενο, όπως και στο επόμενο, θα ασχοληθούμε με την έννοια της κανονικότητας και τον τρόπο με τον οποίο οι διάφορες κανονικότητες επηρεάζουν την καθημερινότητά μας και την ζωή μας από πιο μακροπρόθεσμη σκοπιά. Εμπνεόμενοι από αναλύσεις του Ζαν-Πωλ Σαρτρ και της Σιμον ντε Μποβουάρ θα προσπαθήσουμε να ασκήσουμε μια κριτική στο “κανονικό” και να περιγράψουμε πώς αυτό διαμορφώνει τη ζωή μας, περιορίζει τον ορίζοντα των δυνατοτήτων μας και συγκροτεί πολλές φορές την ταυτότητά μας. Αν ακούγεται βαρύ κι ασήκωτο, δεν είναι. Θα ασχοληθούμε με ερωτήματα όπως: ποιο είναι το σωστό ή το κανονικό βάρος για μια γυναίκα; Πόσο κανονική είναι μια σύγχρονη γυναίκα που ασχολείται περισσότερο με την δουλειά της και βλέπει τα παιδιά της ελάχιστα μέσα στη μέρα, ενώ παράλληλα δεν αφιερώνει σχεδόν καθόλου χρόνο στις δουλειές του σπιτιού; Είναι κανονικός ένας γκέι άντρας ή μια τρανς γυναίκα; Και τελικά πόσο σημαντικό είναι να έχουμε μια κανονική ζωή;

Πρώτα, όμως, απ’ όλα αυτά οφείλουμε να αποπειραθούμε έναν ορισμό του κανονικού. Το κανονικό, θα μπορούσαμε να πούμε, είναι από τη μία αυτό που τείνει να συμβεί, αυτό που συμβαίνει συνήθως ή αυτό που θα συνέβαινε χωρίς ανθρώπινη παρέμβαση. Από την άλλη, το κανονικό είναι αυτό που συμβαίνει σύμφωνα με τον κανόνα, αυτό που υπακούει στον κανόνα. 

Τι εστίν ο άνθρωπος;

Νικόδημος

1. Τελικά αυτό είναι το ερώτημα: Τι είμαι;…

Και ο 8ος Ψαλμός στην Παλαιά Διαθήκη ρωτά: Τι είναι ο άνθρωπος ώστε [εσύ Κύριε] να τον έχεις στον νου σου; Η ο υιός του ανθρώπου ώστε να τον επισκέπτεσαι;

Πώς έχει στον νου του τον άνθρωπο ο Κύριος; Πώς τον επισκέπτεται, Και ποια η διαφορά μεταξύ ανθρώπου και γιου του ανθρώπου;

Τον έκανε (συνεχίζει ο Ψαλμός) κατά τι “βραχύτερο” από τους αγγέλους μα τον στεφάνωσε με δόξα και τιμή, τον έστησε πάνω από τα έργα Του κι έβαλε τα πάντα κάτω από τα πόδια του…

Σύμφωνα με τον Ψαλμό, λοιπόν, μπορεί ο άνθρωπος να είναι πλασμένος κατά τι “βραχύτερος” (= μικρότερος) από τους αγγέλους, μα συγχρόνως είναι το ανώτερο ον των έργων του Κυρίου και όλα τα δημιουργήματα είναι κάτω από τα πόδια του.

Τι είναι ο Κύριος; Τι είναι άγγελοι;

Τι σημαίνει αυτή η θέση του ανθρώπου;

Η Χρυσή Εποχή

Νικόδημος

1. Η ονομασία προέρχεται από τον Ησίοδο (Έργα και Ημέραι 109) και πρόκειται για τον μύθο των 4 Εποχών, ή, ακριβέστερα, 4 γένη ανθρώπων που περιγράφονται με επίθετα μετάλλων (αργυρό, χάλκινο και σιδερένιο) μα κι ένα μεταξύ χάλκινου και σιδερένιου, ως γένος Ηρώων και Ημιθέων, που πέρασαν στο νησί των Μακάριων.

Όμοια παρουσίαση με μεταλλική ποιότητα ή χρώμα βρίσκουμε στην αρχαία Περσία και στο αρχαίο Ισραήλ (Δανιήλ 2.1-44). Στο Ισραήλ είναι 5. Στην Περσία υπήρχαν δυο αφηγήσεις, η μια με 4 εποχές, η άλλη με 7.

Αλλά η Χρυσή Εποχή ως μύθος υπάρχει στους Κέλτες και Σκανδιναβούς δίχως όμως όλη την γκάμα των 4, 5, ή 7, και στους Κινέζους (ching-t’u Αγνή Χώρα).

2. Από μια άποψη πολύ ορθά αυτές οι παραδόσεις δίνουν τις ποιότητες των μετάλλων σε γενεές ανθρώπων – και ας τις λέμε «Εποχές» εμείς.

Δεν είναι δύσκολο να καταλάβουμε γιατί το γένος αγνότητας, θεϊκότητας και καλοσύνης, έχει την ποιότητα του χρυσού. Το χρυσάφι είναι λαμπερό κι ελάσιμο και δεν σκουριάζει, δεν φθείρεται, όπως ο σίδηρος.

Ο Πλάτων δίνει αυτό το μέταλλο στην ιδιοσυγκρασία των Αρχόντων στην Πολιτεία 415D και, ακολουθώντας τον Ησίοδο, στο πρωταρχικό γένος (468C).

Ιερός πόλεμος

Νικόδημος

1. Οι περισσότεροι άνθρωποι παίρνουμε σχεδόν κάθε αφήγηση κυριολεκτικά, ακόμα και παραβολές και μύθους. Πιστεύουμε π.χ. πως ο προφήτης Ηλίας ανελήφθη στον ουρανό σαν σε τυφώνα πάνω σε μια φλεγόμενη άμαξα με φλεγόμενα άλογα, (Βασ. Δ΄, 2.11), ή ο Ιησούς Χριστός ανελήφθη ανελήφθη μετά την ανάσταση του ή ο Μωάμεθ, που πήγε από τη Μέκκα στην Ιερουσαλήμ με το άλογο του al-Burāq μια νύχτα του 621! Ενώ γνωρίζουμε πως είναι αδύνατο να επιβιώσουν υλικά σώματα στο διάστημα. Και ούτως ή άλλως, τι πήγαν να κάνουν εκεί, στο κενό και κρύο διάστημα;

Νομίζουμε στην εύπιστη άγνοιά μας πως και οι αρχαίοι όλοι πίστευαν με τον ίδιο τρόπο, ίσως και πιο έντονα. Δεν σκεπτόμαστε πως πιθανόν μερικοί (ή πολλοί) να μην έπαιρναν τους μύθους τους τόσο κυριολεκτικά. Στην πραγματικότητα ξέρουμε πως μερικοί (ή πολλοί, νουνεχείς) έπαιρναν τους μύθους τους ως διδακτικές παραβολές για βαθύτερες αλήθειες και, μάλιστα, έβλεπαν πολλά υλικά φαινόμενα και συμβάντα ως σύμβολα ή αντανακλάσεις ανώτερων πνευματικών καταστάσεων κι ενεργειών.

2. Έτσι σε πολλές κουλτούρες βλέπουμε πως ο «ιερός πόλεμος» αναφέρεται σε μια εσωτερική μάχη στον «δρόμο προς τον Θεό». Σε λαούς που θεωρούμε άγριους, απολίτιστους ή «πρωτόγονους» το μαγικό (=πνευματικό) στοιχείο και το πολεμικό συχνά είναι σύμμεικτα.

Στην αρχαία Ελλάδα οι ουράνιοι θεοί πολέμησαν και καθυπόταξαν τους τιτάνες και γίγαντες εδραιώνοντας την ευταξία του Κόσμου. Στην Περσία το έκαναν διαρκώς οι φωτεινές δυνάμεις του Μίθρα και Αχούρα Μάζντα εναντίον των διαβολικών δυνάμεων του χάους, του κακού Angra Manyu (και αργότερα Ahriman). Στη Βεδική Ινδία οι θεοί (deva) νίκησαν τις λεγεώνες των διαβόλων asura· μα σε πολλά κείμενά τους λένε πως αυτές οι δυνάμεις είναι μέσα στον άνθρωπο (Ṛgveda 6.9.6.;6.75.9.; Atharva veda 5.9.7.; 10.8.32.). Και στον χριστιανισμό άγιοι και ασκητές πρέπει να πολεμήσουν τις διαβολικές δυνάμεις που προσπαθούν να τους παρασύρουν έξω από τον δρόμο που οδηγεί στον Θεό.

Αθεϊσμός και ενθεϊσμός

Νικόδημος

1. Υπάρχει ο αθεϊσμός των υλιστών στον οποίο ανήκουν τα πλείστα εκατομμύρια (ή δισ.) των χριστιανών (και άλλων θρησκευόμενων).

Υπάρχει κι ένας ιδιότυπος αθεϊσμός του ασκητή ή του μύστη που είναι ουσιαστικά «ενθεϊσμός». Με τον «ενθεϊσμο» ο μύστης βρίσκει τον θεό μέσα του και κάποτε μια Δύναμη πολύ ανώτερη, όπως λέει. Ο Γερμανός μύστης Μάστερ Έκχαρτ έγραψε: «Αν είμαστε γεμάτοι πράγματα, είμαστε άδειοι από Θεό. Πρέπει να είμαστε άδειοι από πράγματα για να είμαστε γεμάτοι με Θεό».

Στον πρώιμο Βουδισμό δεν υπήρχαν θεότητες ή θεός: αυτά προστέθηκαν αργότερα. Η ύψιστη κατάσταση ήταν το nirvāna «πλήρης συγχώνευση σε μια κενότητα που είναι πληρότητα μακαριότητας». Ή όπως λένε οι Γερμανοί mehr als Leben “υπερ-ζωή”.

2. Νωρίτερα πολύ από τον Βουδισμό, στη Βεδική Παράδοση οι θεότητες ήταν δυνάμεις μέσα στον άνθρωπο (αισθήσεις, διαδικασία αναπνοής και πέψης, επιθυμίες, λειτουργίες έμπνευσης, κατανόησης, θύμησης κλπ) και αυτές υπηρετούν πλήρως τον άνθρωπο μόνο όταν αυτός γνωρίσει/συνειδητοποιήσει τον Εαυτό, ίδιο σε όλους, ίδιο με τον Εαυτό του σύμπαντος. Αλλιώς ο άνθρωπος είναι υποτελής, αιχμάλωτός τους - όπως ένα οικιακό ζώο στον ιδιοκτήτη του (Ṛgveda 4.26.1; 6.9.6; 6.75.9; Atharva-veda 5.9.7; 10.2.31; 10.8.32; και Bṛhadāranyaka Ουπανισάδα, 1.4.10).

Παλαιότεροι πολιτισμοί;

Νικόδημος

1. Ο άνθρωπος «σοφός» homo sapiens sapiens υπάρχει, σύμφωνα με την επικρατούσα πανεπιστημιακή θεωρία, εδώ και 200.000 έτη, άντε 300.000. Σύμφωνα με τις υπάρχουσες ενδείξεις, κυρίως αρχαιολογικές, οι πρώτοι αστικοί «πολιτισμοί» εγέρθηκαν πριν από 5.500 έτη στην Αίγυπτο, τη Μεσοποταμία και την Κοιλάδα του Ινδού στην περιοχή που σήμερα είναι το Πακιστάν και η βορειοδυτική Ινδία.

Πολλοί αναρωτιούνται αν υπήρξαν άλλοι πολιτισμοί αλλού νωρίτερα. Και μερικοί λένε «Είναι πιθανόν». Η απουσία τεκμηρίων δεν τεκμηριώνει κατ’ ανάγκη την απουσία πολιτισμών.

Γνωρίζουμε πως υπήρξαν κατακλυσμοί όχι μόνο όπως στον βιβλικό μύθο του Νώε ή του Atrahasis στην Μεσοποταμία και άλλων αλλά και τεκμηριωμένων γεωφυσικών φαινομένων με τη στάθμη της θάλασσας να ανεβαίνει ως και 50 μέτρα. Οπότε, ναι, ενδέχεται να υπάρχουν κτίρια και αστικά κέντρα καταποντισμένα και πλέον χαμένα.

2. Αρχαιολόγοι κυρίως, μα και ανθρωπολόγοι κι εθνολόγοι, αμφιβάλουν για την ύπαρξη αστικών πολιτισμών νωρίτερα, παρότι δεν αποκλείουν εντελώς τη δυνατότητα να υπήρξαν.

Αλλά, λένε, λείπουν όχι μόνο κτίρια και πόλεις μα όλες οι άλλες προϋποθέσεις για την οικοδόμηση αστικών κέντρων.

Δεν έχουν βρεθεί ερείπια. Δεν έχουν βρεθεί εργαλεία με τα οποία θα μπορούσαν να είχαν κατασκευαστεί κτίρια - φτυάρια, τσάπες, μυστριά, σφυριά, πριόνια. Ούτε απομεινάρια ή απολιθώματα εξημερωμένων φυτών (κριθάρι κλπ.) ή ζώων. Αυτά όλα υπήρχαν στους αστικούς πολιτισμούς που άφησαν τα κατάλοιπά τους στις περιοχές που αναφέρθηκαν πιο πάνω, § 1.

Ανίκιος Μάνλιος Σεβερίνος Βοήθιος – Αυτή είναι η φύση της τύχης. Είναι άστατη . (NIGEL WURBURTON)

Ο Ανίκιος Μάνλιος Σεβερίνος Βοήθιος (475-525 μ. Χ.), αυτό είναι το πλήρες όνομά του, ήταν ένας από τους τελευταίους Ρωμαίους φιλοσόφους. Πέθανε είκοσι χρόνια προτού η Ρώμη πέσει σε χέρια βαρβάρων. Αλλά και όσο ζούσε, η Ρώμη είχε πάρει ήδη τον κατήφορο. Όπως οι επίσης Ρωμαίοι Κικέρων και Σενέκας, ο Βοήθιος θεωρούσε τη φιλοσοφία ένα είδος αυτοβοήθειας, έναν πρακτικό τρόπο για να βελτιώσει κανείς τη ζωή του, καθώς και έναν κλάδο αφηρημένης σκέψης. Συνδέθηκε επίσης με τον Πλάτωνα και τον Αριστοτέλη, το έργο των οποίων μετέφρασε στα λατινικά διατηρώντας ζωντανές τις ιδέες τους σε μια εποχή που υπήρχε κίνδυνος να χαθούν για πάντα. Καθώς ήταν χριστιανός, η γραφή του άρεσε στους θρησκόληπτους φιλοσόφους που διάβαζαν τα βιβλία του κατά τον Μεσαίωνα. Η φιλοσοφία του λοιπόν γεφύρωσε τους Έλληνες και Ρωμαίους στοχαστές με τη χριστιανική φιλοσοφία που θα επικρατούσε στη Δύση για πολλούς αιώνες μετά τον θάνατό του.

Η ζωή του Βοήθιου ήταν ένα μίγμα τύχης και ατυχίας. Ο Θεοδώριχος, ο Οστρογότθος βασιλιάς που κυβερνούσε εκείνη την εποχή τη Ρώμη, του έδωσε το ανώτατο αξίωμα του υπάτου […] Ύστερα, όμως η τύχη του άλλαξε. Αφότου κατηγορήθηκε ότι συνωμοτεί ενάντια στον Θεοδώριχο […] φυλακίστηκε, βασανίστηκε και έπειτα εκτελέστηκε […]

Ενώ βρισκόταν στη φυλακή, ξέροντας πως σύντομα θα πέθαινε, ο Βοήθιος έγραψε ένα βιβλίο που, μετά τον θάνατό του, έγινε ένα μεσαιωνικό μπεστ σέλερ, την Παραμυθία της φιλοσοφίας. Αρχίζει με τον Βοήθιο να μετανιώνει μες στο κελί της φυλακής του. Ξαφνικά συνειδητοποιεί πως μια γυναίκα τον κοιτάζει από ψηλά. Το ύψος της μοιάζει να αλλάζει από κανονικό σε ψηλότερο κι από τον ουρανό. Φορά ένα σκισμένο φόρεμα διακοσμημένο με μια σκάλα που ξεκινά από το ελληνικό γράμμα «Π» στον ποδόγυρο και να φτάσει μέχρι το γράμμα «Θ». Στο ένα χέρι κρατά ένα σκήπτρο, στο άλλο βιβλία. Αυτή η γυναίκα αποκαλύπτεται πως είναι η Φιλοσοφία. Όταν μιλά, λέει στον Βοήθιο τι πρέπει να πιστεύει. Είναι οργισμένη μαζί του επειδή την ξέχασε, και έχει έρθει να του θυμίσει πως πρέπει να αντιδράσει σε όσα συμβαίνουν. Το υπόλοιπο του βιβλίου είναι η συζήτησή τους, που αφορά την τύχη και τον Θεό. Είναι γραμμένο πότε σε πρόζα και πότε σε ποίηση. Η γυναίκα, η φιλοσοφία, του δίνει συμβουλές.

Λέει στον Βοήθιο πως η τύχη αλλάζει συνέχεια και ότι δεν πρέπει να εκπλήσσεται. Αυτή είναι η φύση της τύχης. Είναι άστατη. Ο τροχός της τύχης γυρνά. Άλλες φορές βρίσκεσαι στην κορυφή άλλες φορές στον πάτο. […] Ο Βοήθιος πρέπει να καταλάβει πως έτσι είναι τα πράγματα […]

Πέντε ατέρμονα λεπτά, ταπεινωτικά και επώδυνα. (ZYGMUNT BAUMAN)

Ερώτηση (Τόμας Λεοντσίνι): Άκουσα μια μαρτυρία από έναν σημερινό τριαντάρη, τον Μικέλε, ο οποίος λέει: «Εξακολουθώ να έχω εφιάλτες τη νύχτα. Βλέπω ότι είμαι δώδεκα ετών, πολύ ντροπαλός και μοναχικός, και τρεις από τους συμμαθητές μου με έχουν κλειδώσει στο μπάνιο και με χτυπάνε, πρώτα με τα χέρια, ύστερα με τη σκούπα και με οποιοδήποτε αντικείμενο βρουν μπροστά τους. Πέντε ατέρμονα λεπτά, ταπεινωτικά και επώδυνα. Ο ένας απ’ αυτούς, ενώ οι άλλοι δύο συνεχίζουν να με χτυπούν, ανοίγει το φερμουάρ του παντελονιού του και με κατουράει. Ακόμη και σήμερα κλαίω όταν σκέφτομαι εκείνη την ημέρα, και όχι μόνο για την ταπείνωση, αλλά και για το ότι την επόμενη μέρα, όταν πήγα με τον πατέρα μου να αναφέρουμε το περιστατικό στον διευθυντή, εκείνος έβαλε το χέρι του στον ώμο μου και μου είπε ότι αυτά τα πράγματα συμβαίνουν, δυστυχώς, ότι τα παιδιά σήμερα είναι έτσι, αλλά ότι τέτοια φαινόμενα είναι παροδικά, δεν χρειάζεται να ανησυχούμε, όλα θα πάνε καλύτερα και τα λοιπά. (Ένας από τους τρεις ήταν γιος μεγαλογιατρού της πόλης μας.) Φυσικά, ο εκφοβισμός δεν σταμάτησε και η κατάσταση συνεχίστηκε όλη τη σχολική χρονιά». Ο Μικέλε περιγράφει τη διπλή κόψη του εκφοβισμού: η λεπίδα μπαίνει σε βάθος προκαλώντας πόνο και, στη συνέχεια, όταν απομακρύνεται από τη σάρκα, προκαλεί έναν δεύτερο, διαφορετικό πόνο. Ο διευθυντής του σχολείου (που δεν καταλαβαίνει τη δοκιμασία του Μικέλε) γίνεται ένοχος για τον κοινωνικό αποκλεισμό του παιδιού. Έχετε πέσει ποτέ θύμα εκφοβισμού;