Δρ. Ελένη Χατζηχρήστου
Αυτό το τραπέζι, το κομπιούτερ επάνω του, το φλυτζάνι καφέ, το βουνό απέναντι, το φώς του ήλιου που μπαίνει απο το παράθυρο, οι νιφάδες του χιονιού που πέφτουν αργά, κι΄αυτή η μουσική που χαιδεύει τ’αυτιά μου, είναι άραγε αληθινά; Ή μήπως ψευδαισθήσεις, παιχνίδια προοπτικής που σκαρώνει το μυαλό για να ερμηνεύσει ένα χαοτικό Σύμπαν; Μερικοί επιστήμονες προκαλούν λέγοντας πως μας ξεγελούν τρι-διάστατες προβολές ενός δι-διάστατου καλειδοσκοπίου που βρίσκεται στην επιφάνεια αυτού που μέχρι τώρα ονομάζαμε Σύμπαν; Πως χώρος και χρόνος ίσως δεν είναι παρά ποταμοί πληροφορίας, και ο φυσικός κόσμος κομμάτια διαδοχικής πληροφορίας. Η ιδέα μας ταράζει, μας μπερδεύει, κάποιους ίσως μας ενθουσιάζει. Η ενοποίηση των βασικών εννοιών της βαρύτητας, της κβαντικής θεωρίας και της θερμοδυναμικής δείχνουν προς ένα μονόδρομο που λέγεται «Ολογραφικό Σύμπαν». Πασίγνωστοι επιστήμονες δίνουν ερμηνείες που αγγίζουν το χώρο της μεταφυσικής και των ανατολικών φιλοσοφιών. Ζούμε σε μια μοναδική εποχή όπου επιστήμη και επιστημονική φαντασία φαίνεται να συγκλίνουν για πρώτη φορά. Είναι όλ΄αυτά μια ακόμα «τρελλή» ιδέα κάποιων επιστημόνων ή, όπως όλα δείχνουν, ήρθε για να μείνει και ίσως να ανατρέψει εκ βαθέων τις αντιλήψεις μας για τον κόσμο που μας περιβάλλει, για την θέση μας σε αυτόν, ίσως ακόμα και για εμάς τους ίδιους;
Στην ταινία Matrix ο ήρωας ζεί σε μια γιγαντιαία προσομοίωση υπολογιστή, μια ύπαρξη που μπορεί να περάσει στην ανυπαρξία με ένα μόνο πλήκτρο: Delete. Κι΄εμείς; Πιστεύουμε πως ζούμε σε μια «απτή» πραγματικότητα με την οποία αλληλεπιδρούμε, σε ένα Σύμπαν που καταγράφουμε με τηλεσκόπια και φτιάχνουμε μοντέλα του στην προσπάθεια να το κατανοήσουμε. Κι΄αν αυτό που θεωρούμε πραγματικότητα δεν είναι παρά μια ψευδαίσθηση; Άν ερμηνεύουμε σαν Σύμπαν την προβολή μιας πολύ πιο βαθιάς και θεμελιώδους αρχής, μιάς έσχατης πολυπλοκότερης πραγματικότητας; Αυτό φαίνεται να πιστεύουν κάποιοι επιστήμονες (όλο και περισσότεροι, είναι αλήθεια), που προέρχονται όχι μόνο απο το χώρο της φυσικής αλλά και απο τους χώρους της ιατρικής, της βιολογίας, της ψυχολογίας. Πολλά άρθρα σε έγκυρα επιστημονικά περιοδικά και βιβλία γράφτηκαν τα τελευταία χρόνια για το θέμα και είναι γνωστές οι διαφωνίες μεταξύ διάσημων φυσικών που έφτασαν να βάζουν στοιχήματα μεταξύ τους για το ποιά είναι η «σωστή» απάντηση.
Το Σύμπαν αποτελείται κυρίως απο πληροφορία, ενέργεια και ύλη είναι δευτερεύουσες. Πόση πληροφορία χρειάζεται για να περιγραφεί ολόκληρο το Σύμπαν; Όση χωράει η μνήμη ενός υπολογιστή; Ποιά είναι η τελική ενοποιημένη θεωρία; Η μελέτη των ιδιοτήτων των μαύρων τρυπών πληροφόρησε τους επιστήμονες για τα απόλυτα όρια του πόση πληροφορία μπορεί να αποθηκευτεί σε μια περιοχή του Σύμπαντος ή σε μια ποσότητα ύλης και ενέργειας. Σε συνδυασμό με αυτά τα αποτελέσματα προκύπτει οτι το Σύμπαν μπορεί να μην είναι τρι-διάστατο όπως το αντιλαμβανόμαστε αλλά πως όλη η πληροφορία που εμπεριέχει μπορεί να είναι γραμμένη σε μια δι-διάστατη επιφάνεια, όπως ακριβώς συμβαίνει με ένα ολόγραμμα.
Σύμφωνα με την κβαντική μηχανική, η πληροφορία που εμπεριέχεται σε ενα φυσικό σύστημα δεν μπορεί ποτέ να καταστραφεί, όσο και αν γίνει δύσκολη η αποκωδικοποιήση της θεωρητικά είναι πάντα δυνατή. Η μελέτη των μαύρων τρυπών φαίνεται να οδηγεί σε συμπεράσματα που αντιτίθενται σε αυτή την αρχή, αμφισβητώντας τα θεμέλια της μοντέρνας φυσικής. Ο διάσημος θεωρητικός φυσικός Stephen Hawking για 30 χρόνια υποστήριζε οτι οι μαύρες τρύπες μπορούν να καταστρέψουν κβαντομηχανική πληροφορία. Άν θέλουμε να σώσουμε τις αρχές της κβαντικής μηχανικής, τότε πρέπει να εξερευνήσουμε στα βάθη του μικρόκοσμου, στα μεγέθη της χαρακτηριστικής κλίμακας Planck (1033 εκατοστά), κάτι που προς το παρόν δεν μπορεί να γίνει.
Άς πάρουμε όμως την ιστορία απο την αρχή για να δούμε ένα ένα τα κομμάτια του πάζλ.
