φίλες και φίλοι
Η βρισιά γαμώ το καντήλι σου είναι ταυτόσημη με τις βρισιές γαμώ το σπίτι σου, την οικογένειά σου, το σόι σου, τη μάνα σου.
Είναι βαριά βρισιά. Αν και λανθάνει ένας τόνος θρησκευτικής βρισιάς,
δεν είναι. Διότι το καντήλι ήταν αναμμένο μπροστά στο εικόνισμα της
Παναγίας με τον Χριστό μωράκι (και σπανιότατα μπροστά στον πάσχοντα
Εσταυρωμένο) όχι για να βλέπουμε το εικόνισμα αλλά για να μπορούμε να
κινούμαστε μέσα στο σπίτι όταν έχουμε μικρά παιδιά. Εάν υπήρχε πολύ
λάδι, τότε άναβε και χωρίς να υπάρχουν παιδιά. Όταν δεν υπήρχε ηλεκτρικό
ρεύμα.
ΘΑ συγκρίνω σήμερα τη ζωή μέσα
στο σκοτάδι της νύχτας με τη ζωή μέσα στο φως το ηλεκτρικό. Κάποτε οι
άνθρωποι ζούσαν μέσα στο σκοτάδι. Οι νύχτες του χειμώνα ήταν, και
παραμένουν, μακρές, οι άνθρωποι όμως δεν κοιμόντουσαν με τις κότες.
Άναβαν το καντήλι (ή τη λάμπα), έτρωγαν, το έσβηναν και ξάπλωναν να
κοιμηθούν. Μέσα στο πηχτό σκοτάδι, ξαπλωμένη η οικογένεια μιλούσε,
γελούσε, έπαιζε, έλεγε παραμύθια, ιστορίες. Τους έπαιρνε ο ύπνος και
ξυπνούσαν νωρίς, μόλις χάραζε. Ακόμα και πριν χαράξει, και τότε
συνέχιζαν να μιλάνε. Ζώντας μέσα στο σκοτάδι, ο φόβος του σκοταδιού δεν
υπήρχε, ο φόβος αυτός είναι αποτέλεσμα του ηλεκτρικού φωτός.
ΚΑΠΟΥ εκεί κοντά ή μακριά, ένα
πλούσιο αριστοκρατικό σπίτι έχει κάνει τη μέρα νύχτα. Φώτα, δείπνα,
συμπόσια, δεξιώσεις, γιορτές, πιάνα, τραγούδι, συζητήσεις φιλοσοφικές
και ιστορικές. Πώς ζούσε τη νύχτα ο Κύριος και πώς οι Υποτελείς! Ο
πρώτος μέσα στο φως, οι δεύτεροι μέσα στο σκοτάδι! Το ζήτημα πώς ζούμε, πώς περνάμε, τι κάνουμε τη νύχτα είναι
ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα του κοινωνικού πολέμου. Η νύχτα και
το σκοτάδι ήταν και παραμένει ένα από τα κομβικά επίδικα ζητήματα.
Αλλιώς αντιλαμβάνεται τη νύχτα και το σκοτάδι ο Κύριος, αλλιώς οι
Υποτελείς.
ΘΑ μας φαίνεται παράξενο που οι
άνθρωποι κάποτε ζούσαν μέσα στο σκοτάδι. Είναι πολύ δύσκολο, αδύνατο θα
έλεγα, να κατανοήσουμε έναν άλλον πολιτισμό, όσες πληροφορίες και
γνώσεις να έχουμε γι΄ αυτόν. Είναι αδύνατον να κατανοήσουμε τον αρχαίο
ελληνικό πολιτισμό. Ένα απλό παράδειγμα. Εάν ρωτήσουμε κάποιο μέλος μιας
τροφοσυλλεκτικής ομάδας “πόσο χρονών είσαι;”
, θα μας κοιτάξει παράξενα – δεν θα καταλάβει την ερώτηση: δεν
γνώριζαν, διότι δεν τους ενδιέφερε, πόσο χρονών ήταν. Το ίδιο συνέβαινε
μέχρι και πρόσφατα σε όλες τις αγροτικές κοινότητες, όλης της Ευρώπης.
Τι να την κάνεις την ηλικία, σε τι χρησιμεύει; Στην καπιταλιστική
κοινωνία όμως, που όλα τα μετρά και όλα τα ζυγίζει, είναι απαραίτητη!
Τον Κύριο ενδιαφέρει η ηλικία, όχι τους Υποτελείς.