Πέμπτη 15 Νοεμβρίου 2012

Σπάζοντας τον κώδικα. Η αποκρυπτογράφηση της (γραμμικής Β) 60 χρόνια μετά.

Συνέδριο στο Cambridge, στην νοτιοανατολική Αγγλία, θα σηματοδοτήσει την 60η επέτειο από την αποκρυπτογράφηση της Γραμμικής Β γραφής από τον Michael Ventris, που θεωρείται ως πρώιμη μορφή της αρχαίας ελληνικής.

 Η εκπληκτική επιτυχία του επέκτεινε σημαντικά τα σύνορα της γνώσης μας σχετικά με τον αρχαίο κόσμο.



Linear B script on clay tablet from Pylos. Image: Sharon Mollerus

                                                                    πήλινη πινακίδα Γραμμικής Β απο την πύλο.





Στις αρχές του 20ου αιώνα, οι αρχαιολόγοι διενεργούν ανασκαφές σε μερικά από τα πιο διάσημα μνημεία της Αρχαίας Ελλάδας - κυρίως στην Κνωσό στο νησί της Κρήτης και στις Μυκήνες και στην Πύλο στην ηπειρωτική χώρα – ανακαλύπτοντας μεγάλο αριθμό από πήλινες πινακίδες, χαραγμένες με ένα είδος γραφής που τους προκαλεί σύγχυση.


Η γραφή ήταν σημαντικά διαφορετική σε σχέση με οποιοδήποτε άλλη γνωστή γραφή εκείνη την περίοδο. Επιπλέον, ήταν άμεσα σαφές ότι υπήρχαν τουλάχιστον δύο παραλλαγές αυτού του τύπου γραφής.

                  
το παλάτι του νέστορα στη πύλο.


Η γραφή αυτών των αρχαίων κειμένων - χαρακτηρίζεται από περίπου 90 διαφορετικούς χαρακτήρες, ενώ οι πήλινες πινακίδες διανθίζονται με σήματα για αριθμούς, και απεικονίζουν αντικείμενα και εμπορεύματα της καθημερινής ζωής, όπως αγγεία, υφάσματα και σιτηρά - απέκτησε το όνομα «Γραμμική».

 Γραμμική επειδή ήταν πιο αφηρημένη και χαρακτηρίζεται από ένα πιο γραμμικό ύφος σε σχέση με την προηγούμενου τύπου ιερογλυφική γραφή, που επίσης, βρέθηκε στην Κρήτη.Στις δύο παραλλαγές δόθηκαν τα ονόματα «Γραμμική Α» και «Β». Ήταν σαφές ότι η «Γραμμική Α» ήταν ο πρώιμος τύπος, πολύ πιο σπάνιος και περιορισμένος στο νησί της Κρήτης. Η νεότερη τύπου Β βρέθηκε σε σημαντικά μεγαλύτερο αριθμό και ανακαλύφθηκε στην Κνωσό, στις Μυκήνες και την Πύλο.

 Οι ανασκαφές έφεραν στο φως το ίδιο είδος γραφής και σε άλλα μέρη, συμπεριλαμβανομένων των Θηβών και της Τίρυνθας στην ελληνική ηπειρωτική χώρα και τα Χανιά στην Κρήτη.



ΛΑΜΠΡΑ ΜΥΑΛΑ 


Σήμερα οι ερευνητές συγκεντρώνονται στο πανεπιστήμιο του Cambridge για ένα συνέδριο που σηματοδοτεί την εκπληκτική ιστορία της αποκρυπτογράφησης της Γραμμικής Β, μιας αφήγησης που θα συγκεντρώσει μερικά από τα πιο λαμπρά μυαλά του 20ού αιώνα στους τομείς, όχι μόνο της κλασικής αρχαιολογίας, αλλά και άλλων εξειδικευμένων ειδικοτήτων που κυμαίνονται από την φιλολογία και την επιγραφική μέχρι ειδικών για την αρχαία ελληνική οικονομία και θρησκεία.


 Οι επιστήμονες που συμμετέχουν θα εξετάσουν επίσης τις προκλήσεις που παραμένουν ανοιχτές, συναρμολογώντας την ιστορία του μυκηναϊκού κόσμου, έναν πολιτισμό γνωστό για την πολύπλοκη εκπληκτική τέχνη  του αλλά και για την ανάπτυξη της οικονομίας.
 

Η ΑΝΑΚΑΛΥΨΗ ΤΗΣ ΚΝΩΣΟΥ


Στον απόηχο μιας από τις πιο διάσημες ανασκαφές στην ιστορία, οι κλασικιστές που βάζουν το μυαλό τους το παζλ της δελεαστικής αποκρυπτογράφησης της Γραμμικής Β αποτελούν τα πιο γνωστά ονόματα στο χώρο. Μετά το Γερμανό Ερρίκο Σλήμαν που είχε ανασκάψει την Τροία (ή έναν αρχαιολογικό χώρο συμβατό με την περίφημη πόλη του Ομήρου) και τις Μυκήνες, ανοίγοντας την πόρτα για την ελληνική αρχαιολογία της δεύτερης χιλιετίας π.Χ., ο Βρετανός αρχαιολόγος Arthur Evans ανακαλύπτει μεγάλο αριθμό αυτών των ενεπίγραφων πινακίδων το έτος 1900 στην Κνωσό. Ο Evans και άλλοι επιστήμονες γνώριζαν ότι οι πινακίδες κατέχουν το κλειδί για την πληρέστερη κατανόηση του Μυκηναϊκού πολιτισμού. Αλλά η αποκρυπτογράφηση των χαραγμένων συμβόλων φαινόταν ανέφικτη, δεδομένου ότι τόσο η γραφή όσο και η γλώσσα πίσω από αυτή ήταν άγνωστη.

ΞΕΚΛΕΙΔΩΝΟΝΤΑΣ ΤΑ ΜΥΣΤΙΚΑ.

Μετά από πολλές ανεπιτυχείς προσπάθειες από επίδοξους αποκρυπτογράφους από όλο τον κόσμο, ένας λαμπρός Βρετανός ερασιτέχνης που ονομάζεται Michael Ventris, αποδείχθηκε καθοριστικός για το ξεκλείδωμα των μυστικών της Γραμμικής Β. Ο Ventris ήταν εξαιρετικός λόγιος, σε μεγάλο βαθμό αυτοδίδακτος, με εκπληκτικό ταλέντο στις γλώσσες.


 Η πρώτη του επαφή με το αρχαίο κείμενο συνέβη όταν ως μαθητής είχε δει κάποιες από τις πήλινες πινακίδες που βρέθηκαν στην Κνωσό από τον Arthur Evans.

Αυτή η τυχαία συνάντηση του προκάλεσε μια γοητεία που διήρκεσε μέχρι και τον τραγικό θάνατο του Ventris σε αυτοκινητιστικό δυστύχημα το 1956. Έθεσε τον εαυτό του στο καθήκον της εργασίας καθορισμού της φύσης του συστήματος γραφής και της αποκρυπτογράφησης. Εργάστηκε σε μεγάλο βαθμό και μόνο για να κατανοήσει το νόημα του αρχαίου κειμένου και κυκλοφόρησε όλες τις σκέψεις του στους σημαντικούς μελετητές του τομέα σε μια σειρά από «Σημειώσεις εργασίας για την έρευνα μινωικής γλώσσας», ενώ παράλληλα ακολουθεί καριέρα ως αρχιτέκτονας.



 Στη συνέχεια, την 1η Ιουνίου 1952, έστειλε την «Work Note 20» με τίτλο, «Είναι οι πινακίδες της Κνωσού και της Πύλου γραμμένες στα ελληνικά;». Με βάση προηγούμενες εργασίες, κυρίως από την αμερικανίδα λόγιο Alice Kober, είχε - μέσω ενός συνδυασμού ψύχραιμων εκτιμήσεων, ανάπτυξης αυστηρής μεθοδολογίας, έξυπνης ενσωμάτωσης ενδείξεων των διαφορετικών ειδών, λαμπρές παραδοχές και υπομονετικό πειραματισμό - αποκρυπτογραφήσει το αρχαίο κείμενο.
Michael Ventris. Image: Faculty of Classics, University of Cambridge                      Michael Ventris

ΔΥΣΚΟΛΑ ΚΑΙ ΑΡΧΑΙΚΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ

Βασισμένος σε πολλές από τις αρχικές του υποθέσεις, ο Ventris ήταν σε θέση να αποδείξει, όλο και πιο καθαρά κατά τη διάρκεια των μηνών που ακολούθησαν, ότι η γλώσσα πίσω από το αρχαίο κείμενο ήταν ελληνική – μιλώντας με δικά του λόγια «μια δύσκολη και αρχαϊκή ελληνική, αλλά παρ 'όλα αυτά ελληνική».


 Καθώς είχε σημαντικές ελλείψεις στην ελληνική φιλολογία και γλωσσολογία, τον Ιούλιο του 1952 στράφηκε στον John Chadwick, έναν πρόσφατα διορισμένο λέκτορα Κλασικής Φιλολογίας στο πανεπιστήμιο του Cambridge, για επαγγελματική υποστήριξη. Ο Chadwick ήταν εξαιρετικός κλασσικός μελετητής, ο οποίος είχε εργαστεί στην αποκρυπτογράφηση κωδικών κατά την διάρκεια του  Β’ Παγκοσμίου Πολέμου.

 Βοήθησε στην ανάπτυξη της αρχικής αποκρυπτογράφησης του Ventris και ήταν σε θέση να διευκρινίσει το ιστορικό γλωσσικό υπόβαθρο ενώ παρείχε  πολλές ερμηνείες από μεμονωμένα πλακίδια.

Με τον τρόπο αυτό, το Cambridge σύντομα καθιερώθηκε ως ένα από τα κορυφαία κέντρα του κόσμου για τις σπουδές του Μυκηναϊκού πολιτισμού, ενώ ο Δρ. Chadwick συνέχισε να εργάζεται στην Γραμμική Β μέχρι το θάνατό του το 1998.

«Η αποκρυπτογράφηση της Γραμμικής Β άνοιξε, και μάλιστα δημιούργησε, ένα εντελώς νέο κλάδο έρευνας. Πρόσθεσε περίπου 500 χρόνια στην γνώση μας για την ελληνική γλώσσα, εκτοξεύοντας την κατανόηση της πρώιμης ελληνικής ιστορίας και κοινωνίας πίσω στη δεύτερη χιλιετία π.Χ., μέχρι το τέλος της Εποχής του Χαλκού, περίπου το 1200 π.Χ», είπε ο Δρ. Torsten Meissner, διοργανωτής του σημερινού συνεδρίου.



 «Ξαφνικά οι θέσεις των φιγουρών της ελληνικής μυθολογίας - όπως του μυθικού βασιλιά Μίνωα της Κνωσού ή οι ομηρικοί ήρωες όπως του Νέστορα, βασιλιά της Πύλου, ή του Αγαμέμνονα, βασιλιά των Μυκηνών - θα μπορούσαν να τοποθετηθούν σε ένα πραγματικό περιβάλλον μέσω των πήλινων πινακίδων που καταγράφουν την διοικητική και πολιτική τους οργάνωση».

Πολλά μέρη του παζλ του μυκηναϊκού κόσμου εξακολουθούν να λείπουν - για παράδειγμα, οι σχέσεις των διαφόρων τόπων μεταξύ τους. Ωστόσο, οι τρόποι με τους οποίους οι Ventris και Chadwick εργάστηκαν από διάφορους κλάδους και ειδικότητες έθεσε τα θεμέλια για την έρευνα που βλέπει τα κομμάτια να ενώνονται μαζί, ένα προς  ένα.



ΠΗΓΗ
ΠΗΓΗ
ΠΗΓΗ
ΠΗΓΗ

ΑΠΟΚΑΛΥΨΗ ΤΟ ΕΝΑΤΟ ΚΥΜΑ

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Επειδη Η Ανθρωπινη Ιστορια Δεν Εχει Ειπωθει Ποτε.....Ειπαμε κι εμεις να βαλουμε το χερακι μας!

Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.